rozwój mowy dziecka gabinet logopedyczny kraków

Okres prenatalny, a rozwój mowy

 

rozwój mowy dziecka gabinet logopedyczny kraków

Na początku warto podkreślić, iż rozwój mowy dziecka rozpoczyna się już w okresie prenatalnym i jest warunkowany poprzez:

  1. sprawny aparat artykulacyjny (prawidłową pracę narządów mowy),
  2. sprawne funkcjonowanie krtani oraz układu oddechowego,
  3. prawidłowy rozwój mózgu,
  4. prawidłowy rozwój narządu słuchu.

System językowy dziecka kształtuje się według określonych etapów, wśród których wyróżnia się:

  1. Etap przygotowawczy (3-9 miesiąc życia płodowego).
  2. Okres melodii (1 rok życia dziecka).
  3. Okres wyrazu (trwa do ukończenia 2 roku życia).
  4. Okres zdania (2-3 rok życia).
  5. Okres swoistej mowy dziecięcej (3-7 rok życia).

W etapie przygotowawczym rozwijają się narządy mowy

Około 5 miesiąca życia płodowego dziecko ma już wykształcony cały narząd słuchu, dzięki czemu ma możliwość odbioru bodźców słuchowych. Dziecko nie tylko je słyszy, ale również potrafi je odróżniać, na przykład głos mamy od głosu taty. Z kolei w 7 miesiącu życia płodowego dziecko słyszy bicie serca mamy.

W okresie melodii powinny pojawić się dwa najważniejsze komunikaty dziecka, czyli krzyk oraz płacz. Dzięki tym dźwiękom noworodek ćwiczy już swoje możliwości nadawania mowy. W 3 miesiącu życia w mowie dziecka pojawia się tzw. głużenie, czyli dźwięki powoli zbliżone do dźwięków języka (są to głównie samogłoski). W 5 miesiącu życia następuje bardzo ważny etap rozwojowy, gdyż wtedy zaczyna się gaworzenie samonaśladowcze (powtarzanie własnych realizacji, wokalizacja prymarnych sylab). Około 8 miesiąca życia dziecko powinno rozumieć wypowiedzi o zabarwieniu emocjonalnym oraz wypowiadać pierwsze słowa typu mama, baba, dada, tata (tu należy pamiętać o tym, iż nie są to jeszcze słowa intencjonalne, dziecko ćwiczy swój narząd mowy oraz odbiera bodźce dźwiękowe).

Niezwykle istotnym momentem w rozwoju mowy dziecka jest 9 miesiąc życia, gdyż wtedy pojawia się pole wspólnej uwagi, jak również gest wskazywania palcem. Z kolei w 12 miesiącu życia dziecko powinno rozumieć, jak i wypowiadać pierwsze słowa. Są to wyrazy, które zależą indywidualnie od dziecka i są związane z jego najbliższym otoczeniem (rodzina, zwierzęta, potrawy, pojazdy).

 

rozwój mowy dziecka gabinet logopedyczny kraków

Okres wyrazu w rozwoju mowy dziecka

Kolejnym etapem w rozwoju mowy dziecka jest okres wyrazu, który przypada na drugi rok życia. Dwulatek zaczyna rozumieć komunikaty językowe, jak również językowo opisywać rzeczywistość. Obserwuje się u niego bardzo duży rozwój znaczeń oraz słownictwa. Dziecko posługuje się pojedynczymi wyrazami (z przewagą rzeczowników), bez odmiany. Potrafi wypowiadać wszystkie samogłoski z wyjątkiem nosowych (ą,ę) oraz spółgłoski takie jak: m, p, p’, b, t, d, n, ń, k, k’, ś, ć, czasami także ź, dź.

Pod koniec drugiego roku życia pojawiają się wypowiedzi dwuwyrazowe, a więc łączenie dwóch elementów (musi być rzeczownik i czasownik), na przykład mama oć, baba da. Między drugim, a trzecim rokiem życia u dziecka następuje dynamiczny rozwój systemu językowego, zaczynają kształtować się kategorie gramatyczne.

Należy pamiętać o tym, iż mowa dziecka trzyletniego musi być zrozumiała dla otoczenia. Dziecko buduje zdania proste, jak również złożone. Trzylatek powinien poprawnie wymawiać wszystkie samogłoski (ustne i nosowe), jak również spółgłoski (oprócz głosek z szeregu szumiącego: sz, ż, cz, dż, r).

Okres mowy dziecięcej

Ostatnim etapem w rozwoju mowy dziecka jest okres swoistej mowy dziecięcej, który rozpoczyna się po ukończeniu trzeciego roku życia. Norma wskazuje, iż system językowy powinien zostać w pełni ukształtowany do 6-7 roku życia. Dziecko musi posiadać wszystkie głoski języka polskiego, które zgodne są z normą ortofoniczną. Ponadto powinno nieustannie rozwijać określone podsystemy języka (między innymi wzbogacać słownictwo, ćwiczyć zdolności narracyjne, nazywać związki przyczynowo – skutkowe, relacje przestrzenne
i czasowe, rozwijać fleksję oraz słowotwórstwo).

Rodzicu! Jeżeli określony etap w rozwoju mowy, wzbudza Twój niepokój, to skontaktuj się z logopedą. Wszystkie działania mają na celu troskę o prawidłowe kształtowanie się systemu językowego Twojego dziecka.

Bibliografia:
Cieszyńska J., Wczesna interwencja terapeutyczna. Stymulacja rozwoju dziecka, od noworodka do 6. roku życia, Kraków 2007.
Kaczmarek L., Nasze dziecko uczy się mowy, Warszawa 1988.
Rocławski B., Opieka logopedyczna od poczęcia, Gdańsk 1998.
Zarębina M., Kształtowanie się systemu językowego dziecka, Wrocław 1965.

1 komentuj

Dodaj komentarz

Chcesz się przyłączyć do dyskusji?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *